Czym ogrzewać dom?

smiling couple holding piggy bank over house

Kotłownia konwencjonalna vs gazowa kondensacyjna.

Czy wiedziałeś, że całkowity koszt budowy kotłowni „tradycyjnej”, czyli z konwencjonalnym kotłem na paliwo stałe potocznie zwanym „śmieciuchem” jest zdecydowanie wyższy w porównaniu z kotłem gazowym? Zaznaczam, że rozważać będziemy jedynie funkcjonalność obu kotłowni z punktu widzenia użytkownika a nie jakość oferowanych kotłów, bo zakładam, że ta jest najwyższa.

W społeczeństwie panuje błędne przekonanie, że już sam kocioł gazowy musi kosztować krocie nie licząc comiesięcznych rachunków za gaz a jeśli dodamy do tego określenie „kondensacyjny” to u wielu jeszcze osób włos jeży się na głowie. Często spotykam się z pytaniem typu: „w jakim okresie zwróci mi się taka inwestycja” ? Odpowiadam wówczas również pytaniem „ a w jakim czasie zwróci się kotłownia „węglowa” ? To ciekawe, że koszty kotłowni konwencjonalnej przyjmujemy za oczywiste i nikt nie oczekuje ich zwrotu.

Policzmy, zatem jak to wygląda w rzeczywistości. Do przykładu posłużę się instalacją w budynku jednorodzinnym z poddaszem użytkowym o powierzchni całkowitej 100mkw. Ilość użytkowników 2+1 Jest to modelowy przykład, w którym zestawienie walorów obu urządzeń ma uzasadnienie.

Zacznijmy od „śmieciucha”. Do tej powierzchni przyjęto kocioł o mocy 15 kW. Pierwsze stwierdzenie zwolenników takich urządzeń to z pewnością fakt, że spalę w nim wszystko: drewno, węgiel oraz ich pochodne. To fakt i z takim argumentem nie sposób polemizować. Świetnie, ale do tego celu potrzebny jest odpowiedni komin przystosowany do pracy w warunkach ze skroplinami o odczynie kwaśnym, wyrozumiali sąsiedzi (jeśli spalamy kiepskiej, jakości węgiel), dużo wolnego czasu, wewnętrzna dyscyplina, oraz gotowość do rezygnacji z wielu przyjemności (wątek rozwinę w dalszej części). Najistotniejsza kwestia miejsce do składowania opału z zapewnieniem odpowiedniej wilgotności oraz sam opał. Kaloryczność, czyli wartość energetyczna opału głównie węgla jest często odmienna od deklarowanej a z reguły po prostu niższa.

Nie możemy, zatem oszacować ani zakładać zużycia węgla w danym sezonie grzewczym w odniesieniu do poprzedniego. Producenci kotłów stałopalnych gwarantują określoną żywotność i sprawność kotła pod warunkiem m.in. utrzymania „stałej temperatury powrotu”, czyli minimalnej zapewniającej brak zjawiska „roszenia” z reguły jest to 50-60stC. Roszenie, czyli kondensacja pary wodnej na korpusie kotła występująca z uwagi na duże różnice temperatur zasilania i powrotu z instalacji c.o.

Czy w takiej sytuacji możemy mówić o modulacji mocy urządzenia w zależności od potrzeby, jeśli narzucono nam z góry ciągłą pracę kotła? Teoretycznie tak. Kotły stałopalne ze zintegrowanym podajnikiem paliwa (Eko-groszku, miału lub brykietu) posiadają możliwość dozowania ilości paliwa dostarczanego do komory spalania regulując moc urządzenia. Nie zmienia się jednak zasada utrzymania minimalnej temperatury powrotu oraz konieczność uzupełniania zasobnika dobrej, jakości paliwem. Pozostaje jeszcze aspekt samego pomieszczenia kotłowni i związane z tym rozterki jak to czy umieścić kotłownię w domu, przyległym garażu, a może zbudować osobną kotłownię z miejscem na opał? Wiele osób w tym również i ja ma lub miało trochę wydumane pojęcie o tym jak to „fajnie” jest porąbać sobie latem drewno na zimę. Czysta przyjemność. Widzimy tylko dobre strony, zakładamy, że w ten sposób dużo zaoszczędzimy, że kupimy latem dużo i tanio dobrego opału a dalej jakoś to będzie. Kiedy przychodzi zima okazuje się, że nasze założenia nie są tak realne, że węgiel jest zbyt mokry a jego kaloryczność dyskusyjna. Jeśli kotłownia ulokowana jest wewnątrz budynku, zauważamy wiecznie zakurzone podłogi. Zauważamy w końcu, że pomieszczenie kotłowni to jakże potrzebne dodatkowe 8-9mkw, które z pewnością wykorzystalibyśmy w lepszy sposób. Denerwuje nas ciągłe „dokładanie do pieca” oraz jego czyszczenie i stwierdzamy, że cały dzień kręcimy się wokół kotła zamiast robić tysiąc innych rzeczy. Kolejna, jakże istotna kwestia to nasza wygoda. Jeśli nie zdążyłeś skorzystać z prysznica zanim zrobiła to twoja rodzina wraz z wizytującą aktualnie ciocią to teraz musisz poczekać aż nowy zasób zimnej wody podgrzeje się do odpowiedniej temperatury o ile oczywiście wcześniej dorzucisz do kotła. To właśnie miałem na myśli pisząc o dyscyplinie i poświęcaniu swojego cennego czasu.

Wszystkie wymienione powyżej niedogodności znikają w sytuacji, kiedy zamontujemy kocioł gazowy, zwłaszcza kondensacyjny w wersji dwufunkcyjnej, jaki proponuję dla tego budynku. Aspekt oszczędności jest oczywisty. Kotły kondensacyjne wykorzystują energię zawartą również w spalinach i przekazują ją z powrotem do instalacji. Jak to działa? Obrazowo należałoby poprosić o przyłożenie dłoni do miejsca wylotu spalin. Przy kotle stałopalnym nasza dłoń w zetknięciu z rozgrzanym do czerwoności króćcem czopucha nie ma najmniejszych szans. W kotle kondensacyjnym natomiast temperatura spalin jest tak niska, że przewody spalinowe wykonane są z tworzywa PP. Taki przykład obrazuje skalę marnotrawionej energii „wyrzucanej przez komin” w kotłach konwencjonalnych. Kocioł kondensacyjny nie wymaga również budowy komina gdyż wylot spalin jak i pobór powietrza do procesu spalania odbywa się najczęściej bezpośrednio przez ścianę.

Komora spalania kotła kondensacyjnego jest hermetyczna i wykonana z najwyższej, jakości stali szlachetnej odpornej na działanie agresywnych skroplin, nie ma, więc zagrożenia korozją lub zmęczeniem materiału jak w przypadku stali kotłowej wystawionej na niestabilne warunki pracy. Kocioł kondensacyjny możemy zabudować w ciągu szafek kuchennych czyniąc go niewidocznym i eliminując pomieszczenie kotłowni. Proponowany model Vitodens 222-W posiada wbudowany zasobnik ładowany warstwowo z gotowym zasobem 46 litrów wody. Wydajność tego urządzenia dzięki technologii ładowania warstwowo jest zbliżona jak dla kotła z osobnym 150 litrowym zasobnikiem.

Takie zastosowanie otwiera dalsze możliwości. Przykładowo; jeśli zależy nam na maksimum oszczędności przy zachowaniu właściwych parametrów powietrza, którym oddychamy, możemy zamontować instalację rekuperacji powietrza, co było by wątpliwe żeby nie powiedzieć nieuzasadnione przy instalacji z kotłem stałopalnym, w sytuacji, gdy kotłownia lokowana jest wewnątrz budynku. Aspekt wygody jest tu oczywisty. Raz nastawiona temperatura pomieszczeń jest stale monitorowana i utrzymywana w odniesieniu również do temperatury na zewnątrz bez naszej ingerencji. Jak więc wykorzystać wolny czas, jaki mamy nie pracując na etacie palacza we własnym domu, wiemy sami najlepiej.

Modulacja mocy kotłów kondensacyjnych rozpoczyna się już od poziomu 1,5kw (w naszym przypadku od 3,5kW) a urządzenie załącza się tylko w razie konieczności i pracuje mocą aktualnie potrzebną. Wbudowany zawór kieruje pracą kotła w zależności od potrzeby c.w.u. lub c.o , eliminując dodatkowy zasobnik wody.

Frau mit Heizkörper und Sparschwein

Jest oczywiście możliwość zrównoważenia tych dwóch wariantów tzn. pogodzenia sytuacji, w której nie mamy możliwości przyłączenia się do gazowej sieci miejskiej, z pewną dozą swobody. Efekt taki uzyskamy, jeśli w miejsce klasycznego wymiennika do podgrzewania wody zastosujemy podgrzewacz zintegrowany z powietrzną pompą ciepła. Rozwiązanie takie sprawdza się znakomicie, a ilość sprzedanych przez nas urządzeń stale wzrasta. Jego zastosowanie znacznie wydłuża żywotność kotła stałopalnego, ponieważ po zakończeniu okresu grzewczego, nie ma potrzeby „palenia w kotle”, aby nagrzać wodę użytkową.

O walorach i typach urządzeń czytajcie w kolejnym poradniku.

Rozważania powinna zamknąć kwestia ekologii i zdrowego trybu życia oraz komfortu życia w naszym najbliższym otoczeniu. Co nam po domku pod lasem, jeśli wokół z sąsiednich kominów wydobywa się dusząca „bryza” zwłaszcza przy niskim ciśnieniu atmosferycznym. Odwróćmy jednak rolę i postawmy się w sytuacji, w której to wśród tych domków czarny, duszący i śmierdzący dym wydobywa się tylko z naszego komina.

Poniższa tabela obrazuje jedynie podstawowe elementy wyposażenia obu kotłowni na podstawie cen katalogowych producenta. Usługa montażu wraz z instalacją rur (CU, PEX, PP) to koszty dodatkowe, które należy również uwzględnić w obu przypadkach.


Kotłownia konwencjonalna kocioł stałopalny bez podajnika Kotłownia gazowa kondensacyjna kocioł z wbudowanym zasobnikiem
Lp Nazwa urządzenia Cena netto Nazwa urządzenia Cena netto
1 Kocioł typ GTKWUZ 15kW z rusztem żeliwnym , zasypowy, duża komora spalania, z regulatorem i wentylatorem prod. GALMET 2 925,00 zł Kocioł typ Vitodens 222-W moc 3,2-19kW z wbudowanym zasobnikiem cwu o poj. 46 litrów z regulatorem pogodowym Vitotronic 200 B2LA042 12 968,00 zł
2 Wężownica zabezp.-schładzająca JBV-1 GALMET M-006275 672,00 zł 0,00 zł
3 Komin Hybrydowy kompletny z wkładem ceramicznym typu IZO ø160/240 h=8mb, prod. SPIROFLEX 4 384,30 zł Zestaw bazowy koncentryczny dla wyrzutu przez ścianę 60/100 9566155 281,00 zł
4 Pompa obiegowa elektroniczna Alpha 2 25/60 95047564 GRUNDFOS 738,85 zł 0,00 zł
5 Pompa cyrkulacyjna UP15-14 BAPM 97916757 GRUNDFOS 751,04 zł 0,00 zł
6 Wymiennik cwu dwupłaszczowy poz. 120l prod. GALMET 20-124900 947,00 zł 0,00 zł
7 Grupa bezpieczeństwa AFRISO 77623 178,64 zł 0,00 zł
8 Grupa bezpieczeństwa zasobnika c.w.u AFRISO 77999 209,66 zł 0,00 zł
9 Temperaturowy zawór („powrotu”) ATV 555 55st.C AFRISO 1655500 376,20 zł 0,00 zł
10 Naczynie wzbiorcze cwu DE 8 7301013 REFLEX 135,00 zł 0,00 zł
11 Naczynie przeponowe NG18 8250113 REFLEX 124,00 zł 0,00 zł
12 Armatura przyłączeniowa 1 000,00 zł Armatura przyłączeniowa 600,00 zł
13 Wartość pomieszczenia kotłowni liczona wg średniej ceny mkw realiz. w systemie gospodarczym 2000PLN/mkw x 9mkw 18 000,00 zł 0,00 zł
14 Komfort użytkownika – do wyceny wg własnego uznania Komfort użytkownika – do wyceny wg własnego uznania
30 441,69 zł 13 849,00 zł

Dane źródłowe wyceny:

  • Viessmann cennik instalatora 08/2015,
  • Galmet cennik 01/2015,
  • Spiroflex cennik 12/2014,
  • Afriso cennik 2016,
  • Usługa montażu uśredniona.